Latarnia Morska Świnoujście

Latarnia w Świnoujściu to 68-metrowy ceglany kolos, który od ponad 160 lat stoi na straży ujścia Świny. Najwyższa latarnia morska w Polsce i na całym Bałtyku, a przy okazji najwyższa ceglana latarnia na świecie. Z tarasu widokowego rozciąga się widok na morze, port, Zalew Szczeciński i klify aż po Międzyzdroje.

Nie każdy wie, że dostęp do latarni od 2023 roku możliwy jest wyłącznie statkiem – droga lądowa została zamknięta. To trochę komplikuje sprawę, ale jednocześnie dodaje całej wyprawie charakteru.

Najwyższa latarnia na Bałtyku – historia budowli

Budowę rozpoczęto w 1854 roku w przemysłowej dzielnicy Warszów, na prawym brzegu Świny. Trzy lata później, 1 grudnia 1857 roku, latarnia po raz pierwszy rozświetliła ciemność swoim światłem. Fundamenty wbito w grunt na palach – piaszczysty teren wymagał solidnego podłoża.

Pierwotnie wieża miała przekrój ośmiokątny i była pokryta żółtą cegłą licówką. Szybko okazało się, że to kiepski pomysł. Silny wiatr, sól morska i zmienne temperatury zrobiły swoje – cegła zaczęła odpadać już po kilku latach. Pierwsze remonty przeprowadzono niedługo po uruchomieniu latarni.

Gruntowna przebudowa nastąpiła w latach 1902-1903. Zmieniono wtedy kształt wieży z ośmiokątnego na okrągły, choć podstawa pozostała ośmiokątna. Dodano też charakterystyczne pasy z czerwonej cegły, które przełamują dominującą żółć.

Historia latarnictwa morskiego w Świnoujściu sięga XII wieku, kiedy rolę latarni pełniło olbrzymie ognisko palone na wzniesieniu w osadzie Chorzelina, wskazujące drogę żeglarzom i kupcom wolińskim.

II wojna światowa przyniosła poważne zniszczenia – naloty alianckie uszkodziły konstrukcję, którą potem wielokrotnie naprawiano. Generalny remont przeprowadzono na przełomie 1999 i 2000 roku. To właśnie wtedy latarnia została otwarta dla turystów i zyskała status jednej z głównych atrakcji Świnoujścia.

Co zobaczysz w latarni i muzeum

Do szczytu prowadzi 308 krętych, wąskich schodów. Dla ułatwienia co dziesiąty stopień jest ponumerowany, a w połowie drogi oznaczono punkt środkowy. Wejście nie jest łatwe, zwłaszcza dla osób z problemami z kolanami czy słabszą kondycją. Z małymi dziećmi też trzeba uważać – schody bywają strome.

Nagroda czeka na górze. Z tarasu widokowego na wysokości 68 metrów rozciąga się panorama na morze, port, obszary przemysłowe, ale też kawał Wyspy Wolin – od klifowego wybrzeża za Międzyzdrojami po wzgórza i ceglany kościół w Lubinie. Widać stąd również Zalew Szczeciński i archipelag dzikich wysepek. W pogodny dzień widoczność sięga kilkudziesięciu kilometrów.

W przyległym do latarni budynku mieści się muzeum stworzone przez Stowarzyszenie Miłośników Latarń Morskich. Eksponaty związane z historią latarnictwa i żeglugi potrafią zaskoczyć. Można zobaczyć między innymi strój nurka ważący 70 kg z butlami po 12 kg każda czy potężną żarówkę z latarni o mocy 4200 watów. Przed budynkiem stoją stare łodzie rybackie – klimatyczna dekoracja, która od razu wprowadza w morski nastrój.

Latarnia w Świnoujściu to jedyna w Polsce, która emituje oprócz światła białego również światło czerwone, skierowane w kierunku południowym na tor wodny Odry. Zasięg światła to około 46 kilometrów.

Dla kogo ta atrakcja

Latarnia to miejsce dla wszystkich, którzy lubią widoki z góry i nie boją się fizycznego wysiłku. 308 schodów to nie przelewki – trzeba być przygotowanym na solidny trening nóg. Rodziny z większymi dziećmi (od 6-7 lat) powinny dać radę, choć warto przemyśleć sprawę z maluchami i osobami starszymi.

Miłośnicy historii i techniki znajdą tu sporo do odkrycia – zarówno sama konstrukcja latarni, jak i muzeum oferują ciekawy przekrój przez dzieje nawigacji morskiej. Fotoamatorzy będą zachwyceni – widoki z tarasu to prawdziwa gratka.

Warto pamiętać, że zwiedzanie często odbywa się w pakiecie z rejsem statkiem i wizytą w pobliskim Forcie Gerharda. Taka wycieczka zajmuje kilka godzin i daje kompleksowy obraz tej części Świnoujścia.

Jak dotrzeć do latarni morskiej w Świnoujściu

Od 2023 roku jedynym sposobem dotarcia do latarni jest rejs statkiem firmy Adler-Schiffe z centrum Świnoujścia. Droga lądowa przez Warszów została zamknięta dla turystów, co wywołało sporo kontrowersji wśród miłośników tego miejsca.

Statki kursują codziennie w sezonie letnim (kwiecień-październik). Rejs łączy zazwyczaj zwiedzanie latarni z wizytą w Forcie Gerharda. Wypłynięcie następuje z przystani w centrum miasta – łatwo ją znaleźć, jest dobrze oznakowana.

Przed 2023 rokiem można było dojechać samochodem lub autobusem – przez Karsibor, Ognicę i Warszów. Obecnie ta opcja nie jest dostępna dla turystów, choć droga fizycznie istnieje i jest bezpieczna.

Praktyczne informacje – bilety, godziny, ile czasu zarezerwować

Muzeum na latarni czynne jest codziennie przez cały rok w godzinach 10:00-18:00. W praktyce jednak, ze względu na dostęp tylko statkiem, zwiedzanie odbywa się według rozkładu rejsów Adler-Schiffe.

Ceny biletów obejmują zazwyczaj pakiet: rejs + wstęp na latarnię + Fort Gerhard. Szczegółowy cennik i rozkład rejsów najlepiej sprawdzić bezpośrednio u przewoźnika (tel. 502 691 878) lub w informacji turystycznej w Świnoujściu. Latarnia ma również własny numer kontaktowy: 91 321 60 63.

Ile czasu przeznaczyć? Samo wejście na latarnię i zejście to około 30-45 minut, w zależności od tempa i tego, jak długo chce się podziwiać widoki z góry. Dodając muzeum i drogę statkiem, cała wycieczka zajmuje 3-4 godziny.

Warto ubrać się wygodnie – schody są wąskie i kręte, a na górze może wiać silny wiatr. Buty na płaskiej podeszwie to podstawa. Latem warto zabrać wodę, bo po wejściu na szczyt każdy jest spragniony.

Warto wiedzieć przed wizytą

Latarnia znajduje się w dzielnicy Warszów, w przemysłowej części Świnoujścia. Otoczenie nie jest malownicze – to tereny portowe i fabryczne. Ale właśnie ten kontrast między surowym krajobrazem a majestatyczną latarnią ma swój urok.

Wieża ma wysokość 68 metrów, choć czasem można spotkać się z informacją o 64,8 metra – to wysokość samej wieży bez podstawy. Światło latarni świeci na wysokości 68 metrów nad poziomem morza.

Budowla wykonana jest z licowanej żółtej cegły z pasami czerwonej cegły. To najwyższa ceglana latarnia na świecie – tytuł, który robi wrażenie i jest powodem do dumy.

Wieża latarni osadzona została w dwukondygnacyjnym budynku, który pierwotnie pełnił funkcje mieszkalne dla latarników i ich rodzin.

Po generalnym remoncie zakończonym w 2000 roku latarnia przeżywa swój renesans. Dzięki zaangażowaniu Stowarzyszenia Miłośników Latarń Morskich, w szczególności Józefa Cięciela i Ani Olejniczak, powstało muzeum i miejsce to jest dbale utrzymywane.

Jeśli ktoś planuje zwiedzanie kilku latarń na polskim wybrzeżu, warto wiedzieć, że Świnoujście to najwyższa z nich. Dla porównania – latarnia w Jastarnii ma około 13 metrów, w Niechorzu około 45 metrów, a w Gąskach około 50 metrów. Najstarsza czynna latarnia w Polsce to Rozewie – działa od 1822 roku.

Latarnia w Świnoujściu to miejsce, które łączy historię, technikę i niesamowite widoki. Wymaga wysiłku, ale daje w zamian coś, czego nie znajdzie się w żadnym innym miejscu na polskim wybrzeżu.