Od czego zacząć leczenie ortodontyczne?

Do ortodonty zgłasza się nie tylko z powodu krzywych zębów. Powodem konsultacji bywa trudność z domknięciem ust, stłoczenie zębów, duże przerwy między nimi albo nieprawidłowy sposób zagryzania. W przypadku dziecka termin pierwszej oceny najlepiej ustalić na podstawie zalecenia dentysty lub po zauważeniu zmian w zgryzie. Nie każda nieprawidłowość oznacza natychmiastowe założenie aparatu: czasem ortodonta zaleca obserwację i wyznacza termin kolejnej kontroli. Dorosły również może rozpocząć leczenie, choć przed założeniem aparatu zwykle trzeba zadbać o stan zębów i dziąseł.

Przy umawianiu wizyty należy ustalić, czy gabinet przyjmuje dzieci, dorosłych, czy obie grupy pacjentów. Dobrze zapytać o cenę konsultacji, czas oczekiwania na termin oraz o to, czy posiadane zdjęcia zębów można wykorzystać. Nie należy wykonywać nowych badań na własną rękę tylko po to, by przyjść z nimi na pierwszą wizytę — o potrzebnym zakresie diagnostyki decyduje lekarz. Jeśli leczenie ma dotyczyć dziecka, przydatne będą informacje o wcześniejszym leczeniu stomatologicznym i zauważonych trudnościach, na przykład przy gryzieniu.

Plan leczenia, aparat i koszty

Podczas konsultacji ortodonta ocenia zgryz i wyjaśnia, jakie badania są potrzebne do przygotowania planu. Może zlecić zdjęcie panoramiczne lub cefalometryczne, wykonać zdjęcia wewnątrzustne oraz skan albo wyciski. Dopiero po zebraniu tych danych można omówić sposób leczenia i jego przewidywany czas. Do wyboru bywają aparaty ruchome, stałe i nakładkowe, ale nie każdy rodzaj sprawdzi się przy danej wadzie. Przed podjęciem decyzji należy poprosić o wyjaśnienie, jaki efekt jest możliwy do osiągnięcia i od czego zależy powodzenie terapii.

Cena założenia aparatu nie jest całkowitym kosztem leczenia. W wycenie powinny znaleźć się również badania, wizyty kontrolne, ewentualne naprawy oraz retencja, czyli utrzymanie efektu po zdjęciu aparatu. Należy ustalić, czy podana kwota dotyczy jednego czy obu łuków zębowych i jak rozliczane są wizyty. Przy leczeniu nakładkowym trzeba dodatkowo zapytać, co obejmuje ustalona cena, jeśli w trakcie terapii konieczna okaże się zmiana planu. Przejrzysty kosztorys ułatwia porównanie ofert znacznie bardziej niż sama cena aparatu.

Kontrole i codzienne obowiązki pacjenta

Leczenie ortodontyczne oznacza regularne wizyty, dlatego przed zapisem należy sprawdzić, czy godziny przyjęć da się pogodzić z pracą lub szkołą. Warto też ustalić sposób kontaktu z gabinetem, gdy odklei się element aparatu, pęknie aparat ruchomy albo pojawi się ból wymagający wcześniejszej oceny. Takie sytuacje nie zawsze mogą czekać do planowej kontroli. Pacjent powinien otrzymać instrukcję czyszczenia aparatu i zębów; zaniedbania w higienie zwiększają ryzyko próchnicy oraz problemów z dziąsłami. Po zakończeniu aktywnego leczenia potrzebna jest retencja. Jej rodzaj, przewidywany czas noszenia i terminy kontroli należy omówić jeszcze przed zdjęciem aparatu, ponieważ zęby mogą przesuwać się także po zakończeniu prostowania.