Muzeum Regionalne im. A. Kaubego

Wolin to niewielkie miasteczko na Pomorzu Zachodnim, które w średniowieczu było jednym z najważniejszych portów na Bałtyku. Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego pozwala cofnąć się o kilkanaście wieków i zobaczyć, jak wyglądało życie w tym słowiańskim grodzie. Nie jest to wielka instytucja, ale zbiory są naprawdę konkretne – same oryginalne znaleziska archeologiczne, które odkopano właśnie tutaj.

Placówka mieści się przy ul. Zamkowej 24, tuż obok ratusza i rynku. Nie można jej przegapić.

Historia muzeum i jego patron

Muzeum powstało w 1966 roku, głównie dzięki inicjatywie profesora Władysława Filipiaka, archeologa który przez lata prowadził wykopaliska w Wolinie. To właśnie jego badania odkryły mury obronne, port, przedmieścia i cmentarzyska, potwierdzając to, co wcześniej znano tylko z kronik. Imię muzeum nosi Andrzej Kaube, co honoruje jego wkład w rozwój lokalnej kultury.

Przez dziesięciolecia zbiory systematycznie rosły – dzięki zakupom, darowiznom i przede wszystkim kolejnym sezonom wykopalisk. Dziś muzeum gromadzi eksponaty z zakresu archeologii, historii, sztuki, rzemiosła artystycznego, numizmatyki i geologii. Wszystko związane z ziemią wolińską.

Co konkretnie można zobaczyć

Ekspozycja rozciąga się na kilka sal, z których każda opowiada inny fragment historii. Główna wystawa stała nosi tytuł „Śladami wczesnośredniowiecznego Wolina – Winety – Jomsborga” i skupia się na okresie od VI/VII wieku do XII wieku, kiedy Wolin był prawdziwą potęgą handlową. W tym czasie miasto zamieszkiwali nie tylko Słowianie, ale też Grecy i przedstawiciele innych narodów – był to tygiel kultur i miejsce wymiany towarów z całej Europy.

Eksponaty pokazują, jak rozwinięte było tutejsze rzemiosło. Można zobaczyć ślady hutnictwa i kowalstwa, obróbki metali kolorowych, szklarstwa czy pracy z bursztynem. Jest też sporo przedmiotów codziennego użytku, biżuterii, monet, broni i zbroi. Wszystko oryginalne, wykopane z wolińskiej ziemi.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych eksponatów jest miniatura słowiańskiego boga Świętowita – postać z czterema twarzami, odnaleziona podczas wykopalisk archeologicznych. To jeden z niewielu zachowanych dowodów przedchrześcijańskich wierzeń Słowian.

W trzeciej sali cofamy się jeszcze dalej w czasie. Tutaj prezentowane są najstarsze ślady obecności człowieka na ziemi wolińskiej. Najstarszy eksponat to grot harpuna z okresu schyłkowego paleolitu – ma około 10 000 lat i należał do łowców reniferów, którzy przemierzali te tereny, gdy klimat był zupełnie inny niż dziś.

Skarby z epoki brązu i inne perełki kolekcji

Jeden z najcenniejszych eksponatów pochodzi z epoki brązu. To tak zwany skarb brązowy – zbiór pięknych ozdób należących kiedyś do członka społeczności kultury łużyckiej. Waży ponad 2,5 kilograma i składają się na niego naszyjniki, bransolety, szpile, naramiennik, fragment zapinki płytowej oraz nóż. Został zakopany w ziemi około 950 lat p.n.e. Dlaczego ktoś zakopał taki skarb? Może to była ofiara dla bogów, może ukryty majątek w obliczu zagrożenia. Nie wiemy na pewno, ale przedmioty robią wrażenie.

Kolejna sala poświęcona jest nowszej historii Wolina, ze szczególnym uwzględnieniem ostatnich miesięcy II wojny światowej. Miasto zostało wtedy niemal całkowicie zniszczone, a ekspozycja dokumentuje tamte dramatyczne wydarzenia.

Sala piąta to przestrzeń na wystawy czasowe – prezentowane są tam wyniki prowadzonych aktualnie badań archeologicznych. Warto sprawdzić, co akurat można tam zobaczyć.

Johannes Bugenhagen i inne ekspozycje

W szóstej sali znajduje się wystawa poświęcona Johannesowi Bugenhagenowi, urodzonemu w Wolinie w 1485 roku historiografowi Pomorza. To postać ważna dla historii regionu i reformacji w Europie Północnej. Ekspozycja przedstawia jego życie i dokonania.

Muzeum dysponuje również salą konferencyjną, w której można zobaczyć kolekcję starych map Pomorza. Dla miłośników kartografii to dodatkowa atrakcja.

W muzeum dostępne są magnetofonowe przewodniki w kilku językach, co ułatwia zwiedzanie obcokrajowcom i pozwala lepiej zrozumieć kontekst eksponatów.

Dla kogo jest to miejsce

Muzeum spodoba się przede wszystkim osobom zainteresowanym historią i archeologią. Jeśli ktoś fascynuje się średniowieczem, słowiańskimi wierzeniami czy życiem dawnych portów handlowych – to miejsce idealne. Dzieci mogą być zainteresowane, zwłaszcza jeśli wcześniej opowie się im o Wikingi, Słowianach i starożytnych skarbách. Sama ekspozycja nie jest interaktywna w nowoczesnym stylu, ale autentyczne znaleziska potrafią zrobić wrażenie.

Warto połączyć wizytę w muzeum z wycieczką do Centrum Słowian i Wikingów Jomsborg-Vineta, które znajduje się nieopodal i oferuje rekonstrukcje osady oraz pokazy rzemiosła. Razem te dwa miejsca dają pełny obraz średniowiecznego Wolina.

Zwiedzanie muzeum zajmuje od godziny do półtorej, w zależności od tempa i zainteresowania tematem. Nie jest to ogromna placówka, ale zbiory są na tyle bogate, że warto poświęcić im czas i nie przebiegać przez sale.

Informacje praktyczne – godziny, ceny, dojazd

Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00-16:00. W poniedziałki placówka jest zamknięta. Warto to sprawdzić przed wizytą, żeby nie trafić akurat w dzień wolny.

Adres: ul. Zamkowa 24, 72-510 Wolin. Budynek znajduje się w centrum miasta, tuż przy rynku i ratuszu. Nie ma problemu z parkowaniem w okolicy – można zostawić auto na rynku lub na pobliskich uliczkach.

Kontakt: telefon 91 326 17 63, e-mail: [email protected]. Więcej informacji można znaleźć na stronie www.muzeumwolin.pl.

Dojazd do Wolina jest prosty. Z Międzyzdrojów czy Świnoujścia można dojechać drogą wojewódzką nr 102, z Szczecina – drogą krajową nr 3, a następnie skręcić w kierunku Wolina. Dla osób podróżujących komunikacją publiczną dostępne są busy i autobusy z większych miejscowości regionu.

Wolin to małe miasteczko, więc wszystkie atrakcje są blisko siebie. Po wizycie w muzeum można przejść się na spacer wzdłuż Dziwny, odwiedzić pobliskie wzgórze zamkowe czy po prostu posiedzieć w jednej z kawiarni na rynku. Samo muzeum to dobry punkt startowy do poznania całej historii tego fascynującego zakątka Pomorza.